Depresja

Czym jest depresja?

Depresja jest chorobą związaną nie tylko z zaburzeniem nastroju. Bardzo często ujawnia się poprzez dolegliwości somatyczne (bóle, zaburzenia snu, utratę wagi ciała, osłabienie). Wiele osób uważa, że podstawowym objawem depresji jest smutek, natomiast zamiast smutku możemy odczuwać chandrę, emocjonalną obojętność albo drażliwość. Nastroje powszechnie uznawane za depresyjne, mogą występować okresowo albo nie występować prawie wcale.

Emocje i zachowanie w obrazie klinicznym depresji

Młodzi ludzie w depresji cierpią najczęściej z powodu jakiejś straty. Może to być utrata zdrowia, pozycji lub partnera. Negatywny/ zły nastrój pojawia się w odpowiedzi na tą stratę. Objawia się w smutku, rozpaczy, samotności, bezradności oraz apatii. Oprócz wymienionych uczuć często występuje agresja i lęk, jest to bowiem zaprzeczeniem smutku itp. Młodzież w depresji może przechodzić przez trzy procesy emocjonalne, czyli depresyjny nastrój, który powoduje irytację, a w końcu lęk.

Młodzież cierpiąca na depresję na poziomie behawioralnym jest albo nieefektywnie pobudzona albo ma zredukowaną i spowolnioną aktywność. Często też młodzi ludzie odmawiają udziału w jakichkolwiek zajęciach grupowych czy rodzinnych, przez co mogą popaść w otępienie lub katatonię. Jest to jednak bardzo rzadkim zjawiskiem.

Na poziomie interpersonalnym u młodych ludzi następuje pogorszenie w relacjach
z przyjaciółmi, rodziną oraz ważnymi dla nich osobami. Uważają się za osoby samotne, ale nie robią nic, żeby nawiązać z kimś bliższe relacje, gdyż ich zdaniem nie zasługują na to.

Fizjologia w depresji

Zaburzeniom emocjonalnym oraz zachowania w cięższych przypadkach towarzyszą objawy fizjologiczne, np. bóle głowy i brzucha, brak apetytu, a co za tym idzie spadek wagi oraz problemy z zasypianiem. Ponadto nastolatki często tracą zainteresowanie seksem, odczuwają zmęczenie lub spadek energii.

„Depresyjne myślenie”

Młodzież cierpiąca na to zaburzenie nastroju postrzega siebie i świat w czarnych barwach. Uważają, że do niczego się nie nadają, nic nie umieją dobrze zrobić, zarówno w szkole jak i w domu. Wszystkich wokół siebie uważają za krytycznych wobec nich. Przyszłość widzą
w czarnych kolorach i wydaje im się, że jest bardzo małe prawdopodobieństwo żeby ich stan się polepszył. Często takie myślenie o sobie i w ich mniemaniu negatywne nastawienie świata prowadzi do urojeń, a w konsekwencji do myśli samobójczych, które często zamieniają się
w czyny. Osoby te wyolbrzymiają niewielkie problemy nadając im wysoki negatywny skutek. Młodzież chora na depresję ma problemy w szkole. Wynikają one z problemów z koncentracją, skupieniem na nauce czy odrabianiu prac domowych. Bardzo często osoby cierpiące na depresję mają problemy z podejmowaniem decyzji, mają poczucie winy, wyuczona bezradność. Ponadto są bardzo wrażliwe na porażki i przeżywają je znacznie bardziej niż osoby zdrowe.

Najczęstsze objawy wskazujące na depresję u młodzieży:

• Pogorszenie wyników w nauce
• Problemy z koncentracją uwagi
• Zachowania opozycyjne
• Agresja i autoagresja
• Zmiany w ubiorze
• Problemy w kontaktach z rówieśnikami
• Ucieczki z domu, wagary
• Wypowiadanie treści samobójczych
• Izolacja
• Nadwrażliwość na krytykę
• Wahania rytmów dobowych, szczególnie zaburzenia snu

Często z depresją współwystępują inne zaburzenia, takie jak:

• Uzależnienia, nadużywanie substancji psychoaktywnych
• Zaburzenia lękowe
• ADHD
• Zaburzenia odżywiania
• Zaburzenia zachowania
• Samouszkodzenia oraz zachowania samobójcze

Jeśli obserwujemy u siebie, swoich dzieci lub bliskich osób ww. symptomy wskazana jest konsultacja u specjalisty. Im szybciej poszukamy pomocy na zewnątrz tym szybciej uporamy się z objawami, które utrudniają nam codzienne funkcjonowanie oraz cieszenie się życiem.

Magdalena Strus