Autyzm dziecięcy – czym jest, jak go rozpoznać?
Autyzm– jest zaburzeniem przetwarzania informacji i bodźców bólowych na każdym poziomie: zmysłowym, poznawczym i fizjologicznym.
U osób z atyzmem zazwyczaj obserwuj się połowę wymienionych objawów w różnym nasileniu:
- powtarzalność
- stereotypowość, np. szeregowanie przedmiotów
- sztywne wzorce zachowań i zainteresowań
- nadwrażliwość lub niewrażliwość na dźwięki
- trudności w kontaktach z innymi dziećmi
- śmiech, chichot nieodpowiedni do sytuacji
- kontakt wzrokowy ograniczony bądź brak kontaktu wzrokowego
- wyraźna niewrażliwość na ból
- chęć pozostawania w samotności
- niewłaściwe przywiązanie do przedmiotów
- niepodatność na zwykłe metody uczenia
- brak strachu przed niebezpieczeństwem
- echolalia
- niechęć do przytulania
- napady złego nastroju bez powodu
- nierównomierny rozwój zdolności
Autyzm jest zaburzeniem trwającym całe życie i nie da się go wyleczyć. Odpowiednia terapia zwłaszcza w bardzo wczesnym okresie życia dziecka pozwala zredukować deficyty i znacznie podnieść jakość funkcjonowania dziecka jako jednostki społecznej.
Jakie są dzieci autystyczne?
Drodzy rodzice jeśli mielibyście pomyśleć o dziecku z autyzmem, moglibyście sobie wyobrazić dziecko, które stojące z boku, mamy określałyby jako „niegrzeczne”, płaczące bez powodu, nie odnoszące się w postępowaniu zasad społecznych, „rozwydrzone”, zadające wkoło te same pytania mimo uzyskania już na nie odpowiedzi. Dziecko łapiące za rękę, czy nogę nie swoją mamę, stukające bez celu kubkiem, sypiące piaskiem inne dzieci w piaskownicy, dziecko zabierające rzeczy nie pytając i nie odpowiadające na pytania, mimo, że patrzy w oczy. Dzieci autystyczne mogą być również spokojne, bawiące się w samotności, nie podejmujące aktywności z rówieśnikami, oddające zabawki, gdy tylko ktoś będzie próbował wyrwać mu coś z ręki, szukające kontaktu i uwagi oraz podejmujące próbę nawiązania konwersacji, , odwzajemniające uśmiech.
Można wysnuć wniosek, że tak samo różny jest obraz dziecka w normie rozwojowej, tak samo różne są osoby z autyzmem.
Często rodzice przychodzą do mnie i mówią, że dziecko ma zdiagnozowany autyzm. Pytają dlaczego ono zachowuje się w ten sposób? Co mogę zrobić, żeby jemu pomóc? Zaczynamy rozmowę od tego, czym w ogóle jest autyzm. Często strach bierze się z niewiedzy, ale również z nasilenia objawów.
Jeżeli Drogi rodzicu widzisz coś niepokojącego w objawach swojego dziecka, warto udać się na konsultacje. Poniżej przedstawiam objawy, które mogą Cię zaniepokoić na początku życia Twojego dziecka.
Rodzicu co powinno Cię zaniepokoić?
- W pierwszym półroczu 1 roku życia
- Nietypowy kontakt wzrokowy- dziecko nie nawiązuje kontaktu wzrokowego- patrzy niby na nas a tak naprawdę na coś poza nami
- Brak lub ograniczenie zainteresowania bodźcami społecznymi, ignorowanie ich, krótki czas patrzenia na ludzi
- Nieumiejętność inicjowania i podtrzymywania kontaktu
- Brak odpowiedniej reakcji na komunikaty kierowane do dziecka (dziecko zachowuje się tak jakby nie słyszało słów rodzica)
- Niewłaściwa ekspresja emocji lub jej brak- emocje wyrażane przez naszą pociechę są nieadekwatne do sytuacji lub nie jesteśmy stwierdzić po mimice twarzy i zachowaniu co czuje nasze dziecko
- Brak uśmiechu społecznego ok 4-5 miesiąca życia- dziecko nie odwzajemnię uśmiechu rodziców/ opiekunów
- W drugim półroczu 1 roku życia:
- Opóźniona reakcja na imię lub jej brak- musimy kilkakrotnie powtórzyć imię lub podejść i dotknąć dziecko, żeby zareagowało na nasze słowa
- Brak wskazywania w celu ukierunkowania uwagi innej osoby na interesujący dziecko obiekt
- Niepodążanie przez dziecko wzrokiem za zabawką lub osobą (dziecko nie śledzi tego co robi rodzic)
- Brak umiejętności połączenia mimiki, gestykulacji i tonu głosu- dziecko śmiejąc się mówi poważnie
- Dziecko zachowuje się tak, jakby nie widziało nic co dzieje się wokół (dziecko widzi kształty, a nie twarz)
- Uboga wokalizacja lub gaworzenie
- Czasami niechęć do przytulania, brak domagania się brania na ręce
- W 2 roku życia
- Kłopoty z naśladowaniem, zabawą symboliczną, np. karmienie lalki
- Co raz większe deficyty w rozwoju mowy oraz komunikacji społecznej
- Sztywne, nieadaptacyjne wzorce zachowań – interesowanie się błyszczącymi lub wirującymi rzeczami i używanie tych samych zabawek stukając nimi i wykonując pojedyncze ruchy w zabawie
- Stereotypowe wzorce ruchowe, np. kręcenie się w kółko
Terapia przynosi zdecydowanie lepsze efekty gdy w proces terapeutyczny włączeni są również rodzice – poprzez kontynuowanie zaleceń terapeutycznych oraz dostosowanie środowiska w taki sposób by umożliwiać dziecku generalizację nabytych umiejętności na inne środowiska. Rodzicu jeżeli widzisz, kilka powtarzających się objawów u Twojego dziecka, zgłoś się na konsultacje w celu wykluczenia Autyzmu dziecięcego. Pomożesz dziecku i sobie.
Autor: Magdalena Strus
Przeczytaj także: Lęk u dzieci
